×
Blog
Prawników DLB Legal

Wzrost gospodarczy w znacznym stopniu determinowany jest przez sukcesywny rozwój zarówno...

Czym jest i od czego zależy proces komercjalizacji wyników badań naukowych?

Wzrost gospodarczy w znacznym stopniu determinowany jest przez sukcesywny rozwój zarówno przedsiębiorstw działających w różnych branżach produkcyjno-usługowych, jak i sfery naukowo-badawczej. Innowacje powstają jako wynik pracy naukowców, z kolei rezultaty ich badań przyczyniają się dla dobra nauki, ale też mają bezpośredni wpływ na postęp naukowo-techniczny. Dzięki procesowi komercjalizacji wyników badań naukowych odkrycia naukowe mogą być wykorzystywane w praktyce gospodarczej, stanowiąc podstawę do wprowadzania nowych produktów i usług na rynek.

Czym jest komercjalizacja wyników badań naukowych?

Komercjalizacją określamy proces transferu wyników prac naukowo-badawczych do gospodarki, poprzez wprowadzenie ich na rynek jako innowacyjnych produktów lub usług, osiągając tym samym zyski. Wyróżniamy komercjalizację bezpośrednią i pośrednią.

  • Komercjalizacja bezpośrednia polega na osobistym zaangażowaniu twórcy w proces komercjalizacji wyników badań naukowych, poprzez sprzedaż wyników tych badań, prac rozwojowych lub know-how związanych z tymi wynikami, albo oddawanie do używania tych wyników lub know-how, w szczególności na podstawie umowy licencyjnej, najmu oraz dzierżawy.
  • Z komercjalizacją pośrednią mamy do czynienia wtedy, gdy twórca innowacji przenosi prawa własności do innowacji na inny podmiot, który to prawo (do innowacji) ma zamiar wprowadzić na rynek. Określona powyżej pośredniość ma tu zatem takie znaczenie, iż to nie twórca osobiście zajmuje się wprowadzeniem innowacji na rynek, lecz w jego imieniu dokonuje tego podmiot, który nabył do tej innowacji prawo.
 

Od czego zależy prawidłowy przebieg procesu komercjalizacji wyników badań naukowych?

Proces komercjalizacji wyników badań naukowych jest niezwykle istotny ze względu na rozwój gospodarczy, ale też złożony i niełatwy w realizacji. Wymaga nie tylko solidnej analizy rynkowej, ale przede wszystkim przygotowania od strony prawnej. Prawidłowy przebieg procesu zależy również od aktywnego uczestnictwa zarówno naukowców prowadzących badania i posiadających prawa autorskie do osiągniętych wyników, jak i przedsiębiorstw, które dysponują niezbędnymi narzędziami do przełożenia osiągnięć naukowców na sukces rynkowy (a więc wdrożenie procesu komercjalizacji).
 

Procedura nabywania wyników badań naukowych

Przedsiębiorstwa, które decydują się na wszczęcie procedury nabycia wyników badań naukowych, muszą liczyć się z tym, że proces ten jest dość skomplikowany i wielostopniowy, ale jednocześnie może stanowić podstawę do sukcesu rynkowego. Nieco prostszą procedurą jest podjęcie przez przedsiębiorstwo współpracy z instytutem badawczym, ze względu na to, że jednostka badawcza nie jest zobowiązana do podejmowania decyzji o komercjalizacji badań naukowych i prac rozwojowych. Jednocześnie przedsiębiorcy powinni zadbać o odpowiednie przygotowanie umów o współpracę w celu zagwarantowania sobie praw majątkowych do wyników.

Reasumując, w procesie komercjalizacji wyników badań naukowych zarówno dla twórców, jednostek naukowo-badawczych, jak i przedsiębiorstw konieczne jest solidne przygotowanie od strony prawnej w celu zminimalizowania ryzyka oraz skuteczności nabycia praw majątkowych.